Một cách tổng quát, công tác của Viện Thần Học Tin Lành Việt Nam là đào tạo những người có khả năng để phục vụ Hội Thánh qua việc trang bị cho sinh viên những kiến thức về Thánh Kinh, thần học cũng như những kiến thức phổ thông căn bản. Tuy nhiên, trong công tác huấn luyện người hầu việc Chúa, Viện Thần Học không chỉ chú trọng đến kiến thức nhưng cũng giúp sinh viên phát triển những năng khiếu cần thiết để thực hiện các công tác mục vụ.
Trong công tác mục vụ, năng khiếu cũng cần thiết như kiến thức. Kiến thức liên hệ đến nội dung còn năng khiếu liên hệ đến phương pháp. Một người hầu việc Chúa dầu có đầy đủ kiến thức nhưng thiếu năng khiếu truyền đạt chắc chắn sẽ kém hiệu quả trong chức vụ. Năng khiếu được hình thành do thói quen và kinh nghiệm, vì thế cần tập luyện và học hỏi liên tục, đặc biệt trong một thế giới đổi thay nhanh chóng mà một người hầu việc Chúa cần phải luôn luôn thích ứng.
Có năng khiếu nhưng thiếu kiến thức đôi khi dẫn đến những sai lầm nguy hại. Thiếu năng khiếu, chức vụ sẽ khó thành công. Tuy nhiên cả kiến thức lẫn năng khiếu cần được cắm rễ trong một đời sống tâm linh sâu nhiệm trong Chúa. Chức vụ người hầu việc Chúa là chức vụ đem lại sự sống bằng sự nối kết người khác vào chính sự sống của Đức Chúa Trời. Chức vụ đó chỉ thực hiện khi được chính cá nhân người hầu việc Chúa nhận được sự sống đầy dẫy do mối tương quan riêng tư ngọt ngào với Ngài. Cũng chính sự sống đó sẽ nuôi dưỡng người hầu việc Chúa, giúp họ hăng say và kiên trì trong chức vụ.
Trong đường hướng đó, các học trình từ cấp cao đẳng, cử nhân cũng như cao học của Viện Thần Học Tin Lành Việt Nam được soạn thảo nhằm trang bị cho sinh viên cả ba phương diện kiến thức, năng khiếu, và đời sống tâm linh. Sự quân bình giữa ba phương diện sẽ tạo nên một thế chân vạc vững chắc xây dựng một học trình đào tạo những người lãnh đạo Hội Thánh.
Với quan niệm giáo dục ngày nay, sinh viên không chỉ là những người tiếp thu kiến thức (receivers of knowledge) hoặc chỉ lặp lại những quan niệm đã có sẵn nhưng phải trở thành những người biết suy nghĩ và phán đoán (thinkers) về những vấn đề thần học cũng như những vấn đề của đời sống. Các sinh viên được khuyến khích đánh giá những quan điểm khác nhau và “tiếp thu có chọn lọc” để từ đó hình thành và xác định một quan điểm thần học hướng dẫn đời sống và chức vụ của mình (formulate his/her own theology of ministry). Đường lối giáo dục như thế sẽ giúp sinh viên trở thành cởi mở, phóng khoáng trong lối suy nghĩ (open-minded), không bị đóng khung trong một quan niệm hẹp hòi nào đó, tránh được tinh thần độc đoán và nhờ đó tinh thần cộng tác cũng sẽ được phát huy. Trên thực tế, người có đầu óc hẹp hòi (narrow-minded) thường là sản phẩm của lối giáo dục áp đặt, một chiều.
Với quan niệm như thế, Viện Thần Học Tin Lành Việt Nam chủ trương một phương pháp giáo dục thần học chú trọng những điểm sau đây:
1) Khả Năng Tự Nghiên Cứu Của Sinh Viên
Các sách giáo khoa và tài liệu của giáo sư nhằm cung cấp những kiến thức căn bản cho môn học. Để giúp sinh viên tiếp thu và ghi nhớ những kiến thức cần thiết, các giáo sư thường cho những bài kiểm dưới hình thức thi trắc nghiệm. Tuy nhiên, để có thể đi sâu vào nội dung môn học, sinh viên cần phải phát huy khả năng tự nghiên cứu. Để làm được điều nầy sinh viên phải bỏ nhiều thì giờ để đọc sách khác ngoài những sách mà giáo sư đề nghị đọc thêm hoặc những tài liệu mà sinh viên tự tìm kiếm. Sinh viên cần dùng thư viện trên mạng, thư viện của các Trường Đại Học, hoặc các sách mượn được từ những người quen liên quan đến đề tài nghiên cứu. Khả năng tự nghiên cứu của sinh viên sẽ được đánh giá qua bài khảo luận hay đề án cuối khóa học (research paper or project).
2) Khả Năng Phán Đoán (Critical Thinking) Và Phân Biện (Discerning)
Thảo luận giữa các sinh viên trong lớp là phần quan trọng trong việc học tập. Mục đích của thảo luận là để các sinh viên có thể vận dụng và phát triển khả năng phân biện và lý luận của mình. Câu hỏi thảo luận không phải để sinh viên trả lời cho giáo sư, nhưng để sinh viên đưa ra ý kiến của mình về vấn đề nào đó để các bạn trong lớp góp ý. Trong phần thảo luận, sinh viên cần phải đọc tài liệu chỉ định và những tài liệu khác, đồng thời chứng tỏ khả năng suy nghĩ và lý luận của mình đối với vấn đề được nêu ra.
Giáo dục ngày nay được quan niệm là nhằm giúp cho sinh viên trở thành người biết suy nghĩ, phán đóan, và phân biện. Hầu hết các câu giải đáp cho các vấn đề được nêu ra sẽ được tìm thấy khi sinh viên nghiên cứu và thảo luận trong lớp. Giáo sư giữ vai trò khích lệ, hướng dẫn sinh viên đến chỗ chính sinh viên tự tìm ra câu giải đáp. Tuy giáo sư không đưa ra một quan điểm được xem là mẫu mực để các bạn theo, nhưng nếu sinh viên nào đưa ra những ý tưởng lệch lạc, thiếu cơ sở, hoặc không đúng với Kinh Thánh, giáo sư sẽ giúp điều chỉnh hoặc yêu cầu bạn đó làm sáng tỏ thêm.
3) Khả Năng Tổng Hơp Và Hình Thành Một Quan Điểm Thần Học Đúng Đắn
Mỗi môn học đều có bài khảo luận giữa khóa hoặc cuối khóa. Tất cả những gì bạn đã đọc, nghiên cứu và thảo luận trong lớp bạn sẽ đưa vào trong bài khảo luận này. Bài khảo luận sẽ chứng tỏ khả năng tự nghiên cứu, khả năng lý luận, khả năng phân tích, tổng hợp về đề tài bạn viết. Qua quá trình học, sinh viên sẽ hình thành (formulate) cho chính mình một quan điểm thần học và mục vụ đúng đắn, rõ ràng, vững vàng, nhất quán, căn cứ trên nền tảng Kinh Thánh. Một khi đã có được một quan điểm thần học và mục vụ như thế, đức tin các bạn sẽ vững vàng khi đối diện với những khuynh hướng thần học cũng như những vấn đề mục vụ vốn đa dạng, phức tạp và đầy thách thức.
Tóm lại, phương pháp giáo dục của Viện Thần Học Tin Lành Việt Nam nhằm giúp sinh viên khả năng tự nghiên cứu, phát huy khả năng lý luận, phán đoán và phân biện, khả năng tổng hợp và hình thành một quan điểm đúng đắn. Sinh viên phải giữ vai trò chủ động trong việc học. Vai trò của giáo sư là hướng dẫn, khích lệ sinh viên trong việc tự nghiên cứu hơn là áp đặt một quan điểm thần học nào đó trên sinh viên. Viện Thần Học không chỉ trang bị kiến thức cho sinh viên nhưng còn giúp sinh viên có một khả năng nhận thức (understanding) để thi hành các công tác hầu việc Chúa cách hiệu quả, sẵn sàng đối diện với những vấn đề đức tin và mục vụ.
Mục sư Tiến sĩ Lê Thiện Dũng – Giám Học